KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Hiện đại hóa văn học là gì.Trình bày những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ xx đến cách mạng tháng tám năm 1945 ?
HAI ĐỨA TRẺ
-Thạch Lam -
I.TÌM HIỂU CHUNG:

1. Tiểu dẫn
a.Tác giả Thạch Lam
- Thạch Lam (1910-1942) tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh tại Hà Nội.
- Có 3 anh em ( Nhất Linh, Hoàng Đạo, Thạch Lam) đều là thành viên trong nhóm Tự lực văn đoàn.
- Là một người đôn hậu và người rất đỗi tinh tế
- Sáng tác của Thạch Lam
Viết về cuộc sống vất vả, cơ cực, bế tắc của người lao động nghèo, khai thác những khía cạnh bình thường và nên thơ của cuộc sống.
Truyện không có cốt truyện, chủ yếu khai thác nội tâm nhân vật, yếu tố hiện thực và trữ tình đan xen vào nhau.



+ Đề tài:
+ Phong cách nghệ thuật:
b. Xuất xứ tác phẩm
- “Hai đứa trẻ” là một trong những truyện ngắn đặc sắc của Thạch Lam, in ở tập “Nắng trong vườn”.
- Hai đứa trẻ có sự hòa quyện hai yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình.
2. Đọc- tìm hiểu bố cục
a. Đọc
b. Tìm hiểu bố cục
- Bức tranh phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian, vì vậy có thể phân chia bố cục thành ba phần:
+ Phần một: “Từ đầu… phía làng”: Cảnh và người phố huyện khi hoàng hôn vào đêm.
+Phần hai: “Trời đã bắt đầu đêm… không hiểu”: Cảnh và người phố huyện vào đêm.
+ Phần ba: “Còn lại”: Cảnh phố huyện về khuya khi chuyến tàu đi qua.

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Cảnh phố huyện lúc chiều tàn  đêm khuya
a.Thời gian và không gian nghệ thuật
- Thời gian: Chiều  chập tối khuya
khoảng thời gian để nghĩ ngơi nhưng những người nơi phố huyện vẫn tận dụng để mưu sinh.
- Không gian thu hẹp dần từ không gian của phố huyện đến góc chợ  gian hàng của chị em Liên.
+ Bóng tối: đậm đặc, tràn lan bao trùm khắp cả phố huyện(….dãy tre làng trước mặt đen lại), (…đôi mắt chị bóng tối ngập dần đầy)
+Ánh sáng: yếu ớt- càng tô đậm bóng tối làm không gian càng thêm buồn tẻ, tăm tối càng ngột ngạt, ánh sáng không thể xui tan bóng tối, bóng tối mang trong lòng nó, số phận của những con người nơi đây- lay lắt.

b.Âm thanh, cảnh vật:
-Âm thanh:
+ Tiếng trống thu không báo hiệu ngày tàn.
+ Tiếng ếch nhái văng vẳng.
+ Tiếng muỗi vo ve…
 Gợi sự tĩnh mịch u buồn
- Cảnh vật:
+ Cảnh ngày tàn, chợ tàn Cảm giác về sự hiu quạnh tàn lụi
 Bức tranh thiên nhiên lúc chiều tàn là bức tranh mang nét đượm buồn
 Tất cả những hình ảnh chi tiết trên gợi lên cuộc sống tối tăm ảm đạm buồn tẻ và ngột ngạt.
2. Những kiếp người tàn tạ
- Mẹ con chị Tí:
Ngày mò cua, bắt tép.
Tối đến dọn hàng nước nhưng ế ẩm.
Mấy đứa trẻ con xóm chợ: nhặt nhạnh rác
Bác Siêu: gánh phở, một món hàng xa xỉ
Vợ chồng bác Xẩm: Thau trắng góp chuyện bằng tiếng đàn bầu.
Bà cụ Thi điên: uống rượu cười khanh khách, đi lẫn vào bóng tối.
- Chị em Liên:
+ Hình ảnh gia đình sa sút.
+ Trông coi hàng tạp hóa nhỏ.
 Những mảnh đời khốn khổ, tàn tạ đến tội nghiệp, những hoạt động lặp lại đơn điệu. Họ âm thầm chịu đựng cuộc sống mỏi mòn. “Chừng ấy con người… nghèo khổ hàng ngày của họ”, qua đó là sự cảm thông, xót thương của tác giả. Đồng thời thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc.



3. Tâm trạng của chị em Liên
Hai đứa trẻ có cái nhìn rất hồn nhiên và chân thực.
Tâm trạng:
+Yêu thiên nhiên và cảm thấy thân thuộc, gần gũi trước cái mùi vị( của đất, hình ảnh quê hương).
+ Buồn tẻ, nhàm chán và đơn điệu trước cuộc sống vô vị, ngột ngạt nơi phố huyện.
4. Hình ảnh đoàn tàu đi qua phố huyện trong đêm tối
Mọi người buồn ngủ ríu cả mắt vẫn cố đợi đoàn tàu với sự háo hức không chỉ để mong bán được hàng mà đó còn là ước mơ được trông thấy một thế giới khác lạ từ đoàn tàu đem đến.
Hình ảnh đoàn tàu đến.
“Tiếng còi đã rít lên và rầm rộ đi tới… Các toa tàu đèn sáng trưng chiếu ánh cả xuống đường…”
“Những toa hạng sang lố nhố những người, đồng và kềnh lấp lánh và các cửa kính sáng…”.
“Chiếc tàu đi vào đêm tối trả lại phố huyện vốn có”.
- Đối với chị em Liên:
+ Đoàn tàu là hình ảnh của quá khứ êm đẹp.
+ Hình ảnh đoàn tàu gợi khát vọng xa xăm
- Chờ tàu chỉ để được nhìn, vì con tàu là một thế giới hoàn toàn khác với phố huyện. Đoàn tàu là hình ảnh tượng trưng cho một khát vọng hướng tới cuộc sống mới tốt đẹp hơn.
 Qua đó là niềm cảm thông, sự trân trọng đối với những khát khao thay đổi cuộc sống của những con người nơi phố huyện
5. Đặc sắc nghệ thuật
a. Nghệ thuật miêu tả
- Tả cảnh giàu chất thơ lãng mạn, trữ tình.
- Tả nội tâm nhân vật từ:
+ Hành động
+ Cảm giác
+ Suy nghĩ
b. Nghệ thuật kể chuyện
- Giọng văn nhẹ nhàng, khách quan, kín đáo, thâm trầm sâu lắng.
- Xây dựng truyện với cốt truyện đơn giản, thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía.
* Tấm lòng của tác giả.
- Xót thương, cảm thông trước kiếp người nghèo khổ, quẩn quanh trong điệu sống tẻ nhạt, vô vị.
- Trân trọng mong ước hướng tới cuộc sống tươi sáng của người lao động.
III. TỔNG KẾT:
1. Nội dung
- Thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía niềm xót thương với những kiếp người cơ cực ở phố huyện nghèo trước Cách mạng tháng tám.
- Sự trân trọng, nâng niu giá trị mong ước đổi đời tuy mơ hồ mà cao quý của họ.
2. Nghệ thuật
- Cốt truyện đơn giản.
- Giọng văn trữ tình, truyền cảm.
- Nghệ thuật miêu tả cảnh, khắc họa nôi tâm nhân vật.
IV. Luyện tập
Làm các bài tập trong SGK.
Chuẩn bị bài mới: “Ngữ cảnh”.
Học bài cũ.